Duszpasterze Trzeźwości. Ksiądz Mieczysław Kuznowicz SJ

 W historii polskiego ruchu trzeźwościowego i pracy społecznej przełomu XIX i XX wieku mało która postać jaśnieje tak silnym blaskiem jak ks. Mieczysław Józef Kuznowicz SJ (1874-1945). Ten jezuita, nazywany często „ojcem krakowskiej młodzieży”, zrozumiał rzecz kluczową: walka z alkoholizmem nie może ograniczać się do zakazów. Musi być walką o godność, edukację i alternatywę dla mrocznych szynków. 


Diagnoza: Alkohol jako wróg robotnika 

Kiedy ks. Kuznowicz rozpoczynał swoją misję w Krakowie na początku XX wieku, sytuacja młodych robotników i rzemieślników była dramatyczna. Niskie płace, brak perspektyw i wszechobecna kultura picia sprawiały, że alkohol stawał się jedyną ucieczką od szarej codzienności. Kuznowicz widział w pijaństwie nie tylko grzech, ale przede wszystkim narzędzie degradacji społecznej. Wiedział, że człowiek pijany jest łatwy do manipulacji, traci szacunek do siebie i swojej rodziny, a co za tym idzie – przestaje być świadomym obywatelem i chrześcijaninem. „Górka” – Forteca Trzeźwości Największym dziełem ks. Kuznowicza był założony w 1906 roku Związek Młodzieży Przemysłowej i Rękodzielniczej, potocznie zwany „Górką” (od siedziby przy ul. Skarbowej w Krakowie). Był to ewenement na skalę europejską. Strategia duszpasterza opierała się na trzech filarach, które skutecznie wypierały alkohol z życia młodych ludzi: 

1. Edukacja i Kursy: Kuznowicz wiedział, że wiedza daje siłę. Organizował kursy zawodowe, dokształcające i biblioteki. 
2. Kultura i Sztuka: Przy Związku działał teatr, chór i orkiestra. Młody robotnik, zamiast iść do karczmy, szedł na próbę spektaklu. 
3. Sport i Rekreacja: Propagował zdrowy styl życia, wycieczki i gimnastykę, udowadniając, że radość płynie z ruchu, a nie z procentów. 

Metoda prewencji: Trzeźwość radosna 

Ks. Kuznowicz nie był surowym moralistą, który tylko groził palcem. Jego podejście było pozytywne. Zamiast skupiać się na samym akcie niepicia, budował środowisko, w którym picie po prostu „nie pasowało” do stylu życia ambitnego młodego człowieka. „Młodzież trzeba porwać ideałem, dać jej poczucie wartości, a wówczas sama odrzuci to, co ją poniża” – zdawał się mówić swoimi czynami. Wprowadzał w Związku zasadę bezwzględnej trzeźwości, ale czynił to w duchu braterstwa. Członkowie organizacji składali przyrzeczenia, które nie były ciężarem, lecz powodem do dumy. Bycie „Kuznowiczowcem” oznaczało bycie kimś lepszym, kimś, kto panuje nad sobą. 

Dziedzictwo i aktualność 

Działalność ks. Mieczysława została przerwana przez II wojnę światową, a on sam zmarł w 1948 roku. Dziś, gdy borykamy się z nowymi formami uzależnień, jego postać przypomina, że duszpasterstwo trzeźwości to przede wszystkim tworzenie wspólnoty. Ks. Kuznowicz pokazał, że aby uratować człowieka przed nałogiem, trzeba mu najpierw dać dom, poczucie sensu i narzędzia do rozwoju. Jego „Górka” była dowodem na to, że profilaktyka przez pasję i naukę jest najskuteczniejszą bronią w walce o trzeźwy naród.

Miron Zdebski

Komentarze

Prześlij komentarz

Popularne posty z tego bloga

Po V Kongresie Trzeźwości na Podhalu

Obraz
Za nami V Kongres Trzeźwości na Podhalu, który odbył się w dniach od 18 do 20 maja w Ludźmierzu i Nowym Targu. Wydarzenie zorganizowano w 30. rocznicę I Kongresu Trzeźwości. Do Nowego Targu i Ludźmierza przybyły osoby należące do ruchów abstynenckich i członkowie wspólnot z całej Polski, terapeuci, wykładowcy akademiccy, animatorzy oraz przedstawiciele Apostolstwa Trzeźwości przy Konferencji Episkopatu. Kongres zakończył się przyjęciem tez, które zostały przesłane do władz państwowych i samorządowych. Stanowisko uczestników Kongresu brzmi następująco: Zdj. organizatora "W dniach 18 do 20 maja w Ludźmierzu i Nowym Targu odbył się V Kongres Trzeźwości na Podhalu, zorganizowany w trzydziestą rocznicę pierwszego i był kontynuacją poprzednich czterech kongresów jak również został pomyślany jako kontynuacja ogólnopolskiej inicjatywy, jaką   był Narodowy Kongres Trzeźwości. Po wysłuchaniu wykładów i dyskusji na spotkaniach panelowych uczestnicy Kongresu uchwalili poniższe prze...
Czytaj więcej

Suchy kac

Obraz
Syndrom dnia wczorajszego zwany pospolicie „kacem” nie jest zjawiskiem przyjemnym. Jest jednak zjawiskiem nieuchronnym. Jak mawiał ks. prof. Józef Tischner pijaństwo to jedyny grzech, po którym następuje natychmiastowa kara. Bardzo często przytaczał góralski wiersz Wandy Czubernatowej, dodatkowo ostatnio spopularyzowany przez zespół Zakopower w formie piosenki:   Fto nimioł kaca Pixabay nie wiy co to smutek kie kufa drewniano  ocka ropom skute Kie koty łupiom raciami o blachy a wróble w bybny bijom i dziurawiom dachy Suchość w cłowieku od krztonia do dusy a bolom cie pazdury i kudły i usy Moze i som jest tacy co kaca nimieli ale cos oni w zyciu culi cos oni widzieli? Cały czas obracamy się wokół znanego tematu. Jest jednak pojęcie mniej znane, ale towarzyszące chorobie alkoholowej tzw. „suchy kac” . W języku specjalistycznym określany jako rzekomy lub wtórny zespół abstynencyjny. Występuje jakiś czas po odstawieniu alkoholu.
Czytaj więcej

Brunatna heroina - Brown Sugar

Obraz
To prawda, że The Rolling Stones po 11 latach wydali nową płytę. Tytułowy „Brown Sugar” to jedna z bardziej melodyjnych piosenek „Stonesów” i budzi skojarzenia właśnie z tym kultowym zespołem. I choć muzycy są mocno doświadczeni przez życie, jednak nie o muzyce, a o narkotykach traktował będzie ten tekst. Tym razem skupię się na coraz bardziej popularnej nawet w mniejszych miasteczkach - brązowej heroinie. Mimo że statystyki z ostatnich lat wykazują, że liczba nowych osób uzależnionych od heroiny zmalała, to narkotyk ten wciąż jest główną przyczyną uzależnień, wielu chorób i zgonów wśród tych, którzy po niego sięgają. Heroina otrzymywana z morfiny lub opium. Jest jednym z najniebezpieczniejszych narkotyków. Narkomania heroinowa uznawana jest za uzależnienie najwyższego ryzyka.
Czytaj więcej